Mamry

Nazwa Mamry jest pochodzenia staropruskiego i początkowo brzmiała Mawry, co oznaczał muł, błoto, roślinę błotną
Jezioro Mamry, nazywane też „Mamrami właściwymi”, zajmuje północną część kompleksu Mamr. Mamry w szerokim tego słowa znaczeniu to zespół jezior i zatok, na południu wąskie przejście łączy je z jeziorem Kirsajty, a na południowym wschodzie przesmyk Kalska Bramka prowadzi na Święcajty. Na północnym wschodzie z jeziora wypływa rzeka Węgorapa, a na północnym zachodzie widnieje wejście do niedokończonego Kanału Mazurskiego. Jezioro ma 7,6 km długości i 5,2 km szerokości i jest silnie rozgałęzione. Łączna powierzchnia wszystkich jezior z wyspami wynosi 2559 ha.
Duża zatoka na północy wyodrębniana jest jako jezioro Przystań, a zatoka na południowym wschodzie, przy przejściu na Święcajty, nazwana jest jeziorem Bodma. W środkowej części akwenu, bliżej zachodniego brzegu, znajduje się potężna wyspa Upałty, a na południe od niej wysepka Mała Kępa i maleńkie Wyspy Gniłe. Akwen pomiędzy wyspami a zachodnim brzegiem nosi nazwę Mamry Małe albo Mamerki.
Kilkaset lat temu wszystkie te jeziora stanowiły odrębne akweny podzielone przesmykami. Przesmyki uległy zalaniu i rozmyciu w wyniku podniesienia się poziomu wody w Mamrach i na jeziorach mazurskich.
Wody należą do I klasy czystości, głównie dlatego, że nad Mamrami nie ma żadnej większej miejscowości, a do jeziora nie wpada  żadna zanieczyszczona ściekami rzeka. Nie należy też do zbiorników silnie obciążonych turystami. Jezioro należy do typu sielawowego. Występują tu płoć, leszcz, okoń, szczupak, wzdręga, karaś, jaź, węgorz, lin, piskorz.
Oznakowany szlak wodny prowadzi na Mamrach pomiędzy wejściem na jezioro Kirsajty a wypływem Węgorapy. Trasą tą kursują statki Białej Floty.
Duża powierzchnia wody zapewnia bardzo dobre warunku żeglarskie. Przy silnym wietrze Mamry mogą się jednak okazać niebezpieczne, dlatego gdy wieje wiatr powyżej 6˚B obowiązuje zakaz żeglugi.
Na południe i wschód od wyspy Upałty oraz pomiędzy Kal i Kurka ciągną się pasy płycizn. Około 800 m na północ od półwyspu Kurka i 500 m na południe od półwyspu Kal (na wysokości komina cegielni w Skłodowie) są nieoznaczone skupiska podwodnych głazów.
Na zachód od Ostrego Rogu południowy brzeg Mamr porasta podmokły las. Szeroki pas trzcin uniemożliwia podejście do lądu. W południowo-zachodnim zakątku jeziora, na tle ściany drzew wyraźnie odcinają się maszty stojących przy pomoście jachtów, a na skarpie migają jasne ściany zabudowań. To przystań Kietlice. Siedlisko Kietlice ma za sobą ponad 400 lat historii. Przed wojną był to ośrodek hodowli koni wykorzystywanych do pracy w majątku w Sztynorcie. Obecnie w trzech budynkach, które zachowały swoje dawne nazwy: „obora” i „stodoła” i „chałupa”, działa pensjonat o wysokim standardzie.
Kietlice słyną z doskonałej kuchni. Szeroko znane są tutejsze pierogi, pizza, a także wspaniałe mazurskie ryby, trafiające na stół niemalże prosto z połowu.
Na północ od Kietlic szerokie pasy trzcin ograniczają ze wszystkich stron akwen Mamerek. Na zachodzie znajduje się stały ląd, a na wschodzie wyspa Upałty – największa na Mamrach. Na wyspie rosą ponad dwustulenie drzewa: dęby, buki, klony, topole i lipy. Między wyspą i brzegiem jeziora ciągnie się pas płycizn, zarośniętych częściowo trzciną. Jest to pozostałość przesmyku lądowego, który jeszcze 300 lat temu łączył Upałty z lądem.
Ok. 2,5 km na północ od przystani w Kietlicach szeroki pas trzcin zamyka jezioro od północy. Mimo, że szuwary wydają się tworzyć zwartą ścianę, można znaleźć szeroki przesmyk, którym można przepłynąć na jezioro Przystań.